"ZING MUSIC AWARDS" TRONG MÙA MỚI

GĐX - 45 triệu lượt nghe và 85.000 lượt thích, Hit Thu cuối trở thành Ca khúc được chia sẻ nhiều nhất cộng đồng mạng năm 2012 và hiên ngang ẵm trọn luôn hai giải thưởng quan trọng của “Zing Music Awards”: Ca khúc của năm, Music Video của năm.

Theo sau là 13 triệu lượt nghe và 12.000 lượt thích dành cho giải Album của năm đã bất ngờ thuộc về album Nợ của Phạm Trưởng.

      Tự lãnh nhận trách nhiệm cân bằng giữa sứ mệnh nghệ thuật và sứ mệnh cộng đồng giữa bối cảnh phát triển của âm nhạc thị trường , lễ trao giải Zing Music Awards lần thứ 3 diễn ra ngày 20/01/2013 khép lại bằng một dạ tiệc âm nhạc đậm màu sắc thời thượng với phần lớn kết quả không vượt ngoài dự đoán.

So với hai mùa giải trước, Zing Music Awards (ZMA) năm nay ít nhiều cho thấy nỗ lực của BTC qua việc xác lập các tiêu chí mới, thay đổi cơ cấu giải thưởng, bổ sung các hạng mục từ 10 lên đến 21 hạng mục giải thưởng, cố gắng nâng cao tính chuyên môn và mở rộng cơ hội cho các ứng cử viên. Mang tham vọng tiến vào một lộ trình chuyên nghiệp, ZMA 2012 loại bỏ bớt hình thức nhắn tin bình chọn (mà có thể bình chọn miễn phí trên website) đồng thời gia tăng vị thế của Hội đồng nghệ thuật (HĐNT)qua nhiều hạng mục.

Lý tưởng cân bằng

         Nhóm giải thưởng do cộng đồng trực tuyến bình chọn gồm 3 hạng mục dành cho nghệ sỹ như: Nhóm nhạc được yêu thích nhất và Nam/Nữ ca sĩ được yêu thích nhất. HĐNT chấm giải cho nhóm Tác phẩm bao gồm 5 hạng mục: Bản ghi âm xuất sắc nhất, Album xuất sắc nhất, Music Video (MV) xuất sắc nhất, MV có hình ảnh đẹp nhất, MV có ý tưởng hình ảnh hay nhất.

Bên cạnh đó, HĐNT và các đại diện báo chí cũng giữ vai trò chi phối 3 trong những hạng mục quan trọng nhất của lễ trao giải Nam/Nữ Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất và Nghệ sĩ của năm. Ngoài ra, các giải thưởng quan trọng khác như Album của năm, Ca khúc của năm, MV của năm cùng 7 giải khác trao cho các ca khúc nổi bật trong từng dòng nhạc đều dựa trên chỉ số Z (số liệu thống kê căn cứ vào lượt nghe, xem, thích, bình luận, chia sẻ, comment… của một ca khúc trên website của Zing trong suốt một năm). Cơ cấu về giải thưởng đáp ứng phần nào nhu cầu của thị trường âm nhạc trong nước.

        Dù khẳng định sẽ thúc đẩy những yếu tố mới, hay theo đuổi hướng cân bằng giữa nghệ thuật và thị hiếu “số đông”, song kết quả ZMA mùa thứ 3 trong vòng vây của các chỉ số Z và sự dễ dãi của HĐNT vẫn bộc lộ sự lúng túng trong việc xác lập những tiêu chí vừa có khả năng lựa chọn được những gương mặt mới tài năng, những ca khúc có giá trị, vừa tạo được sự đồng cảm của nhiều tầng lớp khán giả khác nhau.

Cuộc đối đầu của các ứng cử viên cho gương mặt Nghệ sĩ của năm do HĐNT và cánh báo chí bầu chọn tuy được dự báo là hạng mục hot ở lễ trao giải nhưng không để lại nhiều ấn tượng. Vì trong nhiều năm, quanh đi quẩn lại cũng chỉ bấy nhiêu gương mặt, đã cùng chạy đua ở quá nhiều giải thưởng trước đó.

Chúng ta không có ứng viên xứng tầm hay quá khan hiếm những lựa chọn khả thể? 

Giải thưởng hạng mục Nam/nữ nghệ sĩ mới xuất sắc nhất năm nay có tiêu chí khá thú vị, rộng đường cho việc tìm kiếm các nhân tố mới, dù rằng kết quả không thể coi là một phát hiện mới. Bùi Anh Tuấn và Đồng Lan sau bệ phóng “Giọng Hát Việt” đã thực sự khoác “một chiếc áo mới”. Trước cả cuộc thi, cả hai đều có thời gian hoạt động âm nhạc với những thành quả nhất định, chỉ là không đủ gây độ nóng. Rõ ràng sức tác động từ các chương trình truyền hình thực tế đến thị hiếu người nghe là không nhỏ. Và, chính các trang âm nhạc trực tuyến đã góp phần quan trọng khi trở thành hành lang cỗ vũ đắc lực cho thí sinh, nơi họ có nhiều cơ hội tiếp cận trực tiếp với khán giả bằng các sản phẩm âm nhạc ngay trong quá trình thi thố.

Đáng chú ý nhất có lẽ là Đồng Lan, bởi từ một nghệ sĩ indie bước vào showbiz, người ta tự hỏi “nàng thơ chân trần” của Mr Đàm rồi sẽ lột xác hay tiếp tục mưu cầu “lý tưởng” cân bằng?

       Một số hạng mục trao giải còn lại không chứa nhiều yếu tố hấp dẫn bởi thiếu tính cạnh tranh mà đúng hơn là khó có thể cạnh tranh hay gây sức hút. Phần vì chất lượng các đề cử trong cùng một hạng mục không đồng đều, phần vì phụ thuộc vào mức phủ sóng của chỉ số Z. Như tại hạng mục Ca khúc song ca của năm, Tình yêu không miễn cưỡng ( Phạm Trưởng) giành chiến thắng trước Tình về nơi đâu (Thanh Bùi, Tata Young), Có khi nào rời xa (Nukan Trần Tùng Anh, Bích Phương). Thậm chí lễ trao giải lần 3 còn có dịp chứng kiến âm nhạc “bình dân” nhiều lần được vinh danh ở những hạng mục quan trọng. Dấu ấn của HĐNT chỉ vừa mới dừng lại mức tương đối, lựa chọn trong phạm vi an toàn, với các gương mặt cũ cùng các kết quả nằm vào hạng mục mang tính phong trào. Lẽ đương nhiên , kết quả trên là tất yếu theo tinh thần ZMA, tinh thần của đối tượng thưởng thức âm nhạc tạm được gắn nhãn là “cộng đồng nghe nhạc mạng”. 

“Cộng đồng âm nhạc mạng”- vẫn còn là ẩn số
 

     Nhìn lại những giải thưởng quan trọng trong lĩnh vực âm nhạc tại Việt Nam tổ chức thường niên, được giới chuyên môn lẫn công chúng yêu nhạc chú ý: Làn sóng xanh, Âm nhạc cống hiến, Bài hát Việt, Bài hát yêu thích… ZMA có lợi thế ở khả năng tương tác với cộng đồng trực tuyến hùng mạnh, các phương tiện siêu liên kết, cơ sở dữ liệu đầy đặn... thích ứng với các tiêu chí cụ thể cho một giải thưởng âm nhạc trực tuyến. Kịp thời cập nhật, dự báo xu hướng nghe – nhìn để xây dựng cơ cấu giải thưởng đa dạng. ZMA trong thực tế vẫn được cho là giải thưởng thiên về tính thị trường, nuông chiều thị hiếu số đông hơn. Nhưng ngay trong địa hạt âm nhạc thị trường, liệu các kết quả từ giải thưởng đã phản ánh đúng thực tế gout thưởng thức âm nhạc của người nghe nhạc online, hay chỉ mang đến bữa tiệc âm nhạc tưng bừng màu sắc nhằm kích thích âm nhạc thương mại lại là một câu chuyện khác.

    Từ giải thưởng của “cộng đồng âm nhạc mạng”, ZMA đang dần chuyển mình tìm tiếng nói chung giữa chỉ số Z và giá trị thực của tác phẩm. “Cộng đồng âm nhạc mạng” thật ra vẫn là một “ẩn số”. Nếu tạm hiểu cộng đồng ấy bao gồm những người trẻ, dễ trở nên cuồng nhiệt trước trào lưu thần tượng thì cũng đúng nhưng chưa đủ. Họ không hoàn toàn là những người trẻ thích ồn ào và dễ dãi. Mỗi ngày vẫn có hàng chục triệu lượt truy cập vào website âm nhạc của Zing trong thầm lặng. Cộng đồng ấy chắc chắn cần có thời gian được định vị, gây thu hút và lôi kéo, nếu ZMA thực sự có thiện chí “thay một chiếc áo mới” với form dáng chuẩn và chất liệu bền bỉ. 

     Trong kỷ nguyên rộng mở của công nghệ, chắc chắn dân số “cộng đồng mạng” sẽ càng gia tăng, ZMA liệu sẽ tiếp tục khai mở “cộng đồng” của mình theo hướng như thế nào để giữ vững vị thế trong guồng máy âm nhạc trực tuyến tại Việt Nam, nơi đang buộc phải luôn đổi mới và cạnh tranh khốc liệt từng ngày.  Chủ động khơi gợi và cổ vũ cho những tác phẩm âm nhạc mới mẻ, có giá trị sáng tạo, làm bà đỡ cho những tài năng trẻ ?  Hay đơn thuần chạy theo thị hiếu, săn đuổi những gương mặt thích chơi nổi bằng scandal ? Đó vẫn là những câu hỏi đang chờ ZMA trả lời trong mùa mới.

Ngô Hạ